Size Nasıl
Yardımcı Olabiliriz?
04 Şubat 2021

İsmail Sert

Genel Cerrahi Uzmanı

Karaciğer Cerrahisi

Karaciğer Cerrahisi

Bağlantı Kopyalandı
375Görüntülenme
  • Karaciğer cerrahisi nedir?
  • Karaciğer insan vücudundaki en büyük iç organdır. Karnın üst kısmında bulunan karaciğer, yoğun damarsal yapısı sebebiyle çok fazla kan içermektedir. Dalak ve sindirim sisteminden gelen kan karaciğerde süzüldükten sonra kalbe gider. Bu durumun sonucu olarak kanama riski yüksek olduğundan karaciğer cerrahisi oldukça zor ve risklidir. Karaciğer ameliyatları mutlaka deneyimli ve uzman hekimler tarafından gerçekleştirilmelidir. Karaciğer cerrahisi aşağıdaki hastalıkların tedavisinde uygulanmaktadır.

 

  • Karaciğer hemanjiomu nedir?
  • Genellikle 30-70 yaş arası kadınlarda görülen ve en sık karşılaşılan iyi huylu karaciğer tümörüdür. Varisler gibi genişleyerek büyüyen ve damar yapıları içeren kapsüllü tümörlerdir. Hastaların % 40'ında birden fazla sayıda olur. Karaciğerin her tarafında eşit olarak bulunabilirler. Genellikle çapları 5 cm'den küçüktür. Çapı 5 cm'den büyük olanlar dev hemanjiom olarak adlandırılır. Çoğunlukla tanısının konulduğu andaki boyutunda kalır. Nadir olgularda hızlı büyüme görülebilir.

 

  • Belirtileri nelerdir?
  • Dev hemanjiomlar etraflarındaki organlara baskı yaparak erken doyma hissi ve sarılık gibi şikayetlere sebep olabilir. Ek olarak karaciğer zarında yarattığı gerginliğe bağlı olarak karın ağrısına yol açabilir. Nadir de olsa karaciğer kenarlarına yakın yerleşmiş hemanjiomlarda travmaya bağlı ya da kendiliğinden yırtılma meydana gelebilir.

 

  • Tanısı nasıl konulur?
  • Karaciğer hemanjiomları sıklıkla ameliyat sırasında ya da ultrasonografi ve bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemlerinde tesadüfen görülürler.

 

  • Nasıl tedavi edilir?
  • Kanser şüphesinin bulunmadığı  durumlarda eğer hastada herhangi bir şikayet yoksa hemanjiomlar uzun aralıkla takip edilebilir. Semptomatik ve bası bulguları olanlar ve hızlı büyüyenler ise ameliyat edilmelidir. Ek olarak sporcular gibi travma riski altında olan bireylere de cerrahi tedavi uygulanmalıdır. Karaciğer dokusu korunacak şekilde çıkarılmaları mümkündür. Nadir de olsa cerrahi olarak çıkarılması mümkün olmayan dev hemanjiomlarda karaciğer nakli gerekebilir.

 

  • Karaciğer adenomu nedir?
  • Kadınlarda daha sık görülen karaciğer adenomunun en önemli risk faktörlerinden biri doğum kontrol hapı kullanımıdır. Adenomlar düzgün sınırlı, yumuşak ve kesit yüzünde nekroz ve kanama alanları bulunan tümörlerdir.

 

  • Belirtileri nelerdir?
  • Hastaların yaklaşık %50'sinde karın ağrısı şikayeti görülür. Yaklaşık %30'unda kendiliğinden parçalanma ve buna bağlı hayatı tehdit edici karın içi kanamalar meydana gelebilir.

 

  • Tanısı nasıl konulur?
  • Hastalar karaciğerde bir kitle ile gelebilir veya kitle ultrasonografi ya da bilgisayarlı tomografide tesadüfen görülebilir. Kanama riskinden ötürü biyopsi yapılamamaktadır.

 

  • Nasıl tedavi edilir?
  • Doğum kontrol haplarının kesilmesiyle adenomun küçülebilir. Fakat kansere dönüşme riski bulunduğundan ve hayatı tehdit edici kanamalara yol açabileceğinden cerrahi olarak çıkarılması gerekir.
  • Fokal nodüler hiperplazi (FNH)
  • En sık görülen ikinci iyi huylu karaciğer tümörüdür. Kılıflı soluk renkli nodüllerden oluşur ve genellikle 5 cm'den küçüktürler. Daha çok 20-30 yaş grubu kadınlarda görülür.

 

  • Tanısı nasıl konulur?
  • Genellikle herhangi bir belirtiye yol açmadığından tesadüfi olarak tanısı konulur. Hastaların yaklaşık %10'unda hafif karın ağrılarına yol açar. 

 

  • Nasıl tedavi edilir?
  • Düzenli takiplerde FNH'nin çapında bir artış yoksa ve 5 cm'den küçükse ameliyat edilmesine gerek yoktur. Kötü huylu tümör şüphesi taşıyan, etrafta bası bulguları oluşturan ve büyüme eğiliminde olan lezyonların ise ameliyatla alınması gerekir. 

 

  • Karaciğer kist hidatiği nedir?
  • Kist hidatiğinin etkeni E. Granulosus isimli bir parazittir. Bu parazit genellikle karaciğere ve karaciğerin sağ lobuna yerleşir. Hayvancılığın yoğun olduğu bölgelerde daha çok görülür. Uygun şartları sağlamadan evcil hayvan besleyenler, hayvancılıkla uğraşan ve gerekli hijyenik şartları sağlamayanlar ile hayvanlarla ilişkisi olmadığı halde hijyenik koşullarda üretilmemiş gıdaları tüketenler kist hidatik gelişimi açısından risk altındadır.

 

  • Belirtileri nelerdir?
  • Etken zamanla karaciğer içerisinde içi sıvı dolu bir kist oluşturur. Bu kist içerisindeki sıvıda, kistin patlaması durumunda ulaştığı her yerde yeni kistler oluşturabilen 'kız kistler' vardır. Kistler karın içine, safra yollarına, göğüs boşluğuna açılabilirler. Basit kistler genellikle bulgu vermez. Bulgu verdiğinde ise en sık şikayet karın ağrısıdır. Kist enfekte olduğunda, karın içine, göğüs boşluğuna, safra kanallarına açıldığında ya da diğer organlara bası yaptığında karın ağrısına ek olarak ateş, sarılık, titreme gibi bulgulara ve hatta şok dediğimiz hayatı tehdit eden durumlara yol açabilir.

 

  • Tanısı nasıl konulur?
  • Karaciğer kist hidatiğinin tanısı ultrasonografi, BT, röntgen ve MR ile bazı immünolojik testler yardımıyla konulur.

 

  • Nasıl tedavi edilir?
  • Öncelikle ilaç tedavisi uygulanır. Ancak ilaç tedavisine yanıt genellikle alınamadığından cerrahi yöntemle tedavi esastır. Seçilecek cerrahi yöntem hastanın durumuna ve kistin evresine göre değişmektedir. Son yıllarda özellikle tanısı erken konulan bazı hastalar, görüntüleme yöntemleri eşliğinde ciltten sokulan bir iğne yardımıyla kistin boşaltılması ve içine alkol enjeksiyonu yöntemiyle tedavi edilmektedir ve başarılı sonuçlar elde edilmektedir.
  • E. Multilokülaris tarafından ortaya çıkan kist hidatik ise çok daha ağır seyreder. Kistin kapsülü yoktur. Devamlı olarak büyüme ve çevre organlara ilerleme eğilimindedir. Bu durumda karaciğerin içi küçüklü büyüklü kistlerle doludur. Kötü huylu kanser gibi büyür, çevredeki organlara ve safra yollarına ilerler. Tedavinin başarısında en önemli faktör hastalık karaciğer dışındaki organlara ve safra yollarına ilerlemeden hastanın ameliyat edilmesidir. Cerrahi tedavisi son derece zordur. Erken tanı konulan hastalara rezeksiyon (cerrahi çıkarma işlemi) yapılmalıdır. Rezeke edilemeyen hastalara karaciğer nakli yapılabilir.

 

  • Karaciğer apsesi kimlerde görülür?
  • Genellikle karın içinde herhangi bir enfeksiyon odağı (örneğin gecikmiş apandisit), safra kesesi veya ana safra yolu iltihabı ile karaciğerinde parazit kisti olanlarda (kist hidatik) görülür.

 

  • Belirtileri nelerdir?
  • Karın ağrısı (karnın sağ üst tarafında), yüksek ateş (39-40 C°), titreme ve terleme, bazen sarılık, iştahsızlık, gecikmiş hastalarda sepsis (ilerlemiş enfeksiyon bulguları) ve buna bağlı şok tablosu ile kendini gösterir.

 

  • Tanısı nasıl konulur?
  • Ultrasonografi, BT ve MR gibi görüntüleme teknikleriyle tanısı konulabilir.

 

  • Nasıl tedavi edilir?
  • Tanı konulmasının hemen ardından antibiyotik tedavisine başlanmalıdır. Amip apsesi olan hastalarda sadece antibiyoterapi yeterli olabilir. Günümüzde ultrasonografi eşliğinde ameliyatsız kateter yerleştirilerek apsenin boşaltılması tedavinin ilk basamağı olarak tercih edilmektedir. Bu tedavinin yeterli olmadığı durumlarda apsenin en kısa zamanda ameliyatla boşaltılması gerekir.

 

 

Doç. Dr. İsmail SERT

Genel Cerrahi