Size Nasıl
Yardımcı Olabiliriz?
Ejder Koyuncu
03 Haziran 2021

Ejder Koyuncu

Göğüs Hastalıkları Uzmanı

KOAH

KOAH

44Görüntülenme

Önce daha çok toplumsal hastalık olan SİGARA İÇME SALGINI hastalığının yarattığı KOAH'tan (Kranik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) bahsedeceğim.

 

  • KOAH nedir?
  • Kr. Bronşit ve Amfizeme bağlı gelişen genellikle geri dönüşümsüz hava akımı kısıtlamasıyla karakterize bir hastalıktır. Yani her hava yolu obstrüksiyonu KOAH değildir. KOAH’ta kriter, solunum fonksiyon testinde 1 sn. deki zorlu hava akımının total zorlu hava akımına oranı %70 altında olmasıdır. Kliniklerde bu tanı tecrübeye bağlı olarak konmaktadır.
  • Kr. Bronşit, birbirini izleyen 2 yıl içinde kış aylarında en az 3 ay boyunca öksürük balgam ve nefes darlığıyla kendini gösteren hastalıktır. Uygun zamanında tedavi görmez ise hastada KOAH gelişir. Anfizemde ise akciğerin parankiminin (akciğer dokusu) belirgin tahribatı söz konusudur. Amfizeme bağlı KOAH’da da SFT( Solunum Fonksiyon Testi) sonu değer %70 altıdır. KOAH’ta hipoksi (arter kanında oksijen azalması) gelişir. Arter kanında CO2 birikmesi beklenebilir (Parankim tahribatı nedeniyle difüzyon bozulması söz konusudur). KOAH’ın diğer karakteristik yönü geri dönüşümünün olmayışı ve ilerleyici yönünün olmasıdır. Normalde yaşlanmaya bağlı yıllık akciğer kaybı 35cc iken KOAH’ta 45-90cc olduğu ve ilerleyici olduğu tespit edilmiştir.

 

  • KOAH belirtileri nelerdir?
  • KOAH hastalarında önce eforla daha sonra istirahatte de nefes darlığı gelişir. Beraberinde öksürük, balgam bazen kanlı balgam gelişebilir. KOAH’ı, astım bronşitten ayıran en önemli özellik geri dönüşümsüz olmasıdır. SFT ile yapılan bronkodilatasyon testinde %12’lik düzelme olmuyorsa KOAH’ın lehine olarak yorumlanır. Ancak zaman zaman akciğer fibrozisi gelişen astım hastalığıyla da karışabilir. Bunun ayrılması tedavi yaklaşımında önemli olabilir.

 

  • KOAH nedenleri nelerdir?
  • A)Çevresel nedenler:
  •     -Sigara içimi: Sigara içenlerin %15-20’sinde KOAH gelişir. Pasif sigara içimi.
  •     -Hava kirliliği
  •     -Mesleki nedenler (maden işçiliği, metal işçiliği, ulaşım sektörü, odun kağıt üretiminde çalışma, çimento, tahıl tekstil işçiliği)
  •     -Diyette antioksidanların azlığı
  •     -Yoksulluk
  •     -Sık akciğer enfeksiyonları
  • B)Kişisel nedenler
  •     -Alfa 1 antitripsin enzim eksikliği(Bu enzim akciğerin tahribatını önler)
  •     -Aile öyküsü
  •     -Etnik faktörler
  •     -Yaş
  •     -Aşırı mukus yapımı
  •     -Düşük doğum ağırlığı
  •     -Atopi   
  • KOAH oluşumu öyküsü:
  • Bugün için KOAH olgularının %3-7 oranında neden saptanamamıştır. Araştırmalar devam etmektedir. KOAH’lı hastaların hava yollarında, akciğer parankiminde ve akciğerin damarsal yapısında inflamasyon oluşur. Hava yollarındaki nötrofillerde, makrofajlarda ve T-lenfositlerde artışlarla karakterize mukoza ve salgı bezlerinde inflamasyon gelişir. Goblet hücrelerindeki artış mukus sekresyonunda (balgam) ve salgı bezlerinde artış olur, silier tüysü yapılarda bozulmalar olur. Beraberinde bronş düz kaslarında ve bağ dokusunda artışla fibrozis gelişir (remodiling). Kıkırdak dokusunda dejenerasyon gelişir bu safha geri dönülmeyen safhadır. Hasta bu durumda nefes darlığından yakınır ve hırıltılı soluma oluşur.
  • Akciğer parankiminde ise alveoler duvarındaki harabiyete bağlı amfizem oluşur. Akciğer elastikiyetini kaybeder. Hava akciğere girer ancak rahat çıkamaz. Parankim harabiyetiyle beraber akciğerin damarsal yatağında da kayıplar oluşur.

 

  • KOAH etkileri nelerdir?
  • KOAH’ın solunum sistemiyle ilgili etkilerinin (öksürük, balgam, kanlı balgam ve nefes darlığı) yanında solunum sistemi dışında da etkileri vardır. Bu hastalarda sistemik inflamasyonun varlığı gösterilmiştir. Buna bağlı olarak vücut kitle indeksinde ve kas iskelet sisteminde azalma tespit edilmiştir. Hastalarda ventilasyon iyi bile olsa kas iskelet sistemindeki zafiyet nedeniyle performans düşmekte,  egzersiz kapasitesi azalmaktadır.

     

  • KOAH Tedavisi:
  • Tedavi edilebilir bir hastalıktır. Risk faktörlerine yönelik tedaviler en önemli yeri tutar. Masrafsızdır. Hastaların sigarayı bırakması, mesleksel ve çevresel faktörlerden uzaklaşmak en önemli tedavi yoludur. Verilecek ilaçlar SFT ile hastalık basamaklara ayrılarak vermek en doğru olandır. Basamak tedavisi az ilaç kullanılarak en etkin tedavi imkanı sağlar. Gereksiz ilaç tüketimini önler. Ayrıca bu hastalara grip aşısı yapmak yararlıdır. Hastalara ilaç olarak uzun ve kısa etkili beta mimetikler, inhale kortikosteroidler, gerektiğinde oral steroidler, antikolinerjikler, ksantin türevleri ve mukolitik ajanlar vermek önemli yer tutar. Gerektiğinde enfeksiyon hali varsa antibiyotik verilebilir. Oksijen tedavisi de önemli yer tutar. Arter kanındaki oksijen miktarı 60 mmHg basıncı altında olduğu zaman en az 15 saat devamlı oksijen verilmelidir. Rehabilitasyon tedavisinde kas kaybını önlemek için özel diyet önerilebilir. Cerrahi yaklaşım bazı hastalarda gerekebilir. Dev hava keselerini solunum sistemi dışına almak bazen çok yararlı olmaktadır. Bu hava kistleri ya cerrahi yolla çıkarılır ya da bronkoskopik yolla (advanced bronkoskop) hava kistinin segmentinin önüne konacak çek-valf sistemi yoluyla ameliyat edilmeden hava kisti elimine edilir.

 

 

Uzm. Dr. Ejder KOYUNCU

Göğüs Hastalıkları