Size Nasıl
Yardımcı Olabiliriz?
16 Şubat 2021

Ayhan Gül

Jinekolojik Onkoloji Uzmanı

Yumurtalık (Over) Kanseri

Yumurtalık (Over) Kanseri

Bağlantı Kopyalandı
98Görüntülenme
  • Yumurtalık kanseri nedir?
  • Kadının üreme çağı boyunca her ay yumurtasının geliştiği ve sonrasında çatlayarak atıldığı yumurtalık son derece dinamik bir organdır. Bu süreçte yumurtanın çatlamaması veya başka nedenlerden dolayı yumurtalıkta kistler oluşabilmektedir. Yumurtalık kistleri sık görülen lezyonlardır ve bunların çoğu iyi huylu geçici kistlerdir. Bu nedenle gerekli incelemelerle bir kiste ameliyat gerekip gerekmediğinin tespit edilerek hastaya uygun tedavinin planlanması önemlidir.

 

  • Yumurtalık kanseri neden kaynaklanır?
  • Bu kanserler yumurtalık dokusunda bulunan farklı hücrelerden kaynaklanır. Bunlar farklı yaş gruplarında farklı oranlarda ortaya çıkabilir. En sık görülen tipi yumurtalık yüzeyindeki hücrelerden kaynaklanan kanserdir. İleri yaş kadınlarda görülme sıklığı artmaktadır. Bu kanserlerle tüp ve karın boşluğunu kaplayan zarda (periton) oluşan kanserlerin aynı köken ve davranışa sahip olduğu düşünülmekte ve evreleme, tedavi ve takipleri benzer şekilde yapılmaktadır.

 

  • Genetik bir hastalık mıdır?
  • Yumurtalık kanserlerinin %5-10'luk kısmı kalıtsaldır. Dolayısıyla bir kişinin aile öyküsünde yumurtalık kanseri varsa, gerekli görülen durumlarda yapılacak kromozom testleri sonucu tespit edilebilir. Kalıtsal  yumurtalık kanseri riski bulunan kadınlara altı ayda bir kontrol ve eğer çocuk istemiyorsa ya da daha fazla çocuk yapmayacaksa belli bir yaştan sonra ameliyat   önerilmektedir.

 

  • Belirtileri nelerdir?
  • Yumurtalık kanserinin belirtileri karında şişlik, gerginlik, ağrı, erken doyma, hazımsızlık, sık idrara çıkma, kabızlık gibi başka hastalıklarda da görülebilen şikâyetlerdir. İleri evre hastalıklarda karında ele gelen kitle, akciğer ve karın boşluğunda sıvı toplanması, bağırsak tıkanması gibi şikâyetler olabilir. Özellikle erken evrelerdeki şikâyetler başka sebeplere bağlanabileceğinden hastalar hekime geç başvurabilirler. Ayrıca bu kanser türü karın içine hücrelerin dökülmesi şeklinde yayılmaya meyillidir. Bu sebeple hastalığın tanısı genellikle geç evrede konulur.
  • Tanı yöntemleri nelerdir?
  • Tanı süreci genellikle hastanın belirli şikâyetlerle başvurması veya başka amaçlarla yapılan ultrasonografi ve diğer görüntüleme yöntemlerinde yumurtalıkta kitle veya kist tespit edilmesiyle başlar. Görüntüleme yöntemleri lezyonun kesin tanısını koyamaz ancak kitle ya da kistin tanımlanan belirli özellikleri, tümör belirteci gibi yapılan tetkiklerden elde edilen bilgilerle hastanın ameliyat edilip edilmeyeceğine karar verilir.
  • Yumurtalık kanseri olan bazı hastalarda karın içinde ve akciğer zarında (plevral boşlukta) sıvı birikir. Bu sıvıdan alınan örneklerde kanser hücresi tespit edilmesi halinde de hastalığın tanısı konulabilmektedir. Görüntüleme yöntemleriyle karında yayıldığı belirlenen ileri evre hastalarda, karına girilen ince bir iğne aracılığıyla tümör dokularından alınan parçalarla da tanı konulabilir.
  • Ameliyat kararı verilen hastalar için, daha önce yapılmamışsa hastalığın yaygınlığının araştırılması amacıyla gerekiyorsa Radyoloji ve Genel Cerrahi bölümlerinden görüş istenir. Bunların ardından tümörün çıkarılabileceği düşünülen hastalar ameliyat edilir.
  • Yumurtalık kanseri tanısı ve takibinde kullanılan belirli tümör belirteçleri bulunur. Bu belirteçler sadece tümörlerde değil birçok iyi huylu hastalık, adet görme, gebelik gibi fizyolojik durumlarda da kanda yüksek bulunabildiğinden kansere özgü değildir. Bu nedenle şüpheli bir lezyon olmadan tarama amaçlı istenmemelidir.

 

  • Tedavi yöntemleri nelerdir?
  • Yumurtalık kanseri ameliyatında amaç tüm tümörün çıkarılması, mümkün değilse olabildiğince çok tümör dokusunun çıkarılmasıdır. Eğer tümörün hayati organlara zarar vermeden çıkarılması mümkün görünmüyorsa ve tanı, alınan sıvı veya parçayla konulmuşsa ameliyat öncesi ilaç tedavisi uygulanır. Bu şekilde tümör dokusu küçültülür ve ameliyatla çıkarılır. 
  • Yumurtalık kistlerinde ameliyat genelde tanı konulmadan yapıldığı için ameliyat sırasında kistin çıkarılıp hızlı bir şekilde patolojik incelemesinin (frozen) yapılması önemlidir. Böylece kesin tanı konulur ve kanser çıkması durumunda ameliyat gerektiği gibi tamamlanabilir. Tanı bu şekilde konulmayıp sonraki patoloji raporu beklenirse, sonuncun kanser çıkması sonucunda ikinci bir ameliyat gerekir. Ameliyatın ardından çıkarılan dokuların patolojik incelemesi sonucu hastalığın evresi belirlenir ve buna göre gerekli ilaç tedavisine başlanır.

 

  • Ameliyat nasıl gerçekleştirilir?
  • Ameliyat genellikle açık cerrahi ile yapılmaktadır. Önemli olan yumurtalık kistlerinin bütünlüğü bozulmadan çıkarılmasıdır.  Bu hastalık karın içine ve karaciğer, dalak gibi organlara yayılmaya meyilli olduğundan ameliyatta alanın iyi değerlendirilmesi, tümör tespiti halinde çıkarılması önemlidir. Bu da genelde açık cerrahi ile mümkündür. Bununla birlikte bütün olarak çıkarılabilecek iyi huylu görünen yumurtalık kistlerinde ameliyat  kapalı (laparoskopik) olarak gerçekleştirilir. Bu şekilde çıkarılan kistin frozen inceleme sonucu kanser tanısı alması durumunda ameliyata gerekli şekilde devam edilir.

 

 

Op. Dr. Ayhan GÜL

Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi